Matematik Köyü
Bölüm 1
​Şirince’nin engebeli, zeytin kokulu yokuşlarını tırmanırken, sekizinci sınıf öğrencisi Kerem’in sırtındaki çanta sanki içindeki matematik kitaplarının ağırlığıyla değil, geleceğe dair taşıdığı tüm o ezberlenmiş formüllerin külleriyle doluydu. Matematik öğretmeni Faruk Bey’in “Çocuklar, saf mantıkla kurulmuş bir dünyada yaşarsınız ama farkında bile değilsiniz” cümlesi, köyün serin sabah ayazında bir buhar bulutu gibi kaybolup gitmişti.
​Sınıfın geri kalanı taş avludaki banklara yayılmış, ellerindeki simitleri zeytinyağına banarken, Kerem amfitiyatronun en üst basamağına tırmandı. Gözlerini kapadı. Zihninde yine o uğursuz sınav kâğıdı vardı: Kırmızı kalemle atılmış kocaman bir sıfır (0).
​O sırada havadaki ısı değişti. Rüzgâr birden kesildi. Taşların arasından, sanki yerin kilometrelerce altından gelen metalik ama hüzünlü bir fısıltı duyuldu:
​— Beni sadece bir ‘hiçlik’ olarak belletiyorlar sana, değil mi Kerem? Yoklukmuşum… Eğer ben yoksam, o cüzdanındaki binlik banknotların arkasındaki o görkemli boşluklar ne anlama geliyor?
​Kerem irkilerek gözlerini açtı. Amfitiyatronun taş merdivenlerinin ortasında, siyah pelerinli, zayıf, kambur ama garip bir şekilde asil duran silüet bir adam belirdi. Adamın yakasındaki rozette parlayan pırıltı gözünü alıyordu: Kusursuz bir daire… Sıfır (0).
​— Sen… sen kimsin? diye kekeledi Kerem, kalbi boğazında atarken.
​Sıfır, ellerini arkasında bağlamış, tiyatronun akustiğinde yankılanan tok ama kırgın bir sesle gülümsedi:
​— Ben mi? Ben evrenin en büyük lüksüyüm evlat! İnsanlar beni bulana kadar binlerce yıl geçirdiler. Babiller benden korktu, Romalılar benden kaçtı; çünkü varlığımla yüzleşmek işlerine gelmedi. Beni hep ‘hiçlik’ sandılar. Oysa ben, varlığın başladığı o gizli kapıyım. Toplamada ve çıkarmada etkisiz eleman ilan edip köşeye ittiniz. Çarpmada ise… Ha! Çarpmada bir katilim sanki, kime değsem onu yok ediyorum, tükenişe sürüklüyorum! Ya bölme? Bölmede ise başa bela bir tanımsızlık, bir kriz sebebi… Niye? Çünkü sıfıra bölünmezmiş! Nedenmiş o? Çünkü korkuyorsunuz! Benim sınırsızlığımla yüzleşmeye cesaretiniz yok!
​Tam o sırada gökyüzünde, sanki mavi atlas kumaş yırtılıvermiş gibi devasa, parıltılı bir sekiz rakamı ters dönerek yere indi. Bu, Sıfır’ın en eski dostu, bazen sevgilisi bazen de ezeli rakibi olan Sonsuzluk (\infty) idi. Yan yatmış, yorgun bir dev gibi nefes alıyordu.
​— Bırak şu dramatizasyonu Sıfır! dedi Sonsuzluk, sesi rüzgâr gibi uğuldayarak. Çocuk zaten matematik sınavından sıfır almış, bir de senin felsefi triplerinle mi boğuşacak?
​Sıfır sinirle ellerini iki yana açtı:
​— Ne tripi Sonsuzluk, ne tripi! Adamlar beni defterin kenarına çizip üzerine kurşun kalemle çöp adam yapıyorlar. “Sıfır aldım, bittim, mahvoldum” diyorlar. Aslında ben olmasam, yer değiştiren o rakamlar, basamaklar neye basacaktı? Onları ayakta tutan benim! Ben omurgayım, omurga!
​Kerem şaşkınlıkla onları izlerken, içindeki o çocuksu korku yerini garip bir merkeze bırakmıştı. Sınıfta öğretmeni Faruk Bey’in tahtaya yazdığı o kuru denklemler, şimdi bu iki varlığın kavgasında canlanıyordu.
​— Ama… ama öğretmenim, dedi Kerem fısıltıyla, sıfırın bir değeri olmadığını söylüyor. Yanlış yapınca oraya sıfır atıyor.
​Sonsuzluk, yere çömelip Kerem’in gözlerinin içine baktı. Göz bebekleri devasa galaksiler gibi dönüyordu.
​— Dinle beni evrak çantasının efendisi, dedi Sonsuzluk yumuşak ama sarsıcı bir tonla. Sıfır olmadan ben olamam. Ben sonsuzluğa doğru uzandığımda, durduğum ilk kalkış noktası neresi biliyor musun? Sıfır! O, başlangıçtır. Hiçlik dediğiniz şey, aslında içinde her şeyi barındıran sessiz bir odadır. İnsanlar korkarlar; çünkü boşluktan korkarlar. Kafanızın içi sessiz kalmasın, hep bir şeyler doluşsun istersiniz. Oysa en büyük sıçramalar, ancak sıfıra inip o derin sessizliği dinlediğinizde başlar.
​Sıfır, pelerinini gururla savurdu ve Kerem’in tam önünde durdu. Mizahi bir sırıtmभाईyla göz kırpıp ekledi:
​— Hem bak, bugün banka hesaplarında adım geçince yüzünüz nasıl da gülüyor? ‘Sıfırları artırdım’ diye ortalıkta geziniyorsunuz. O yüzden bana borçlusunuz delikanlı! Beni sevmek zorundasınız.
​Kerem istemsizce gülümserken, arkadan gelen Faruk Bey’ين sesiyle irkildi:
​— Kerem? Kimle konuşuyorsun evladım burada kendi kendine?
​Kerem başını çevirdiğinde amfitiyatroyu boş buldu. Ne pelerinli Sıfır ne de o devasa Sonsuzluk figürü vardı. Sadece rüzgârın zeytin yaprakları arasında çıkardığı hışırtı ve az önce üzerine oturduğu taşın üzerinde, sanki tebeşirle çizilmiş gibi kusursuz bir sıfır (0) duruyordu.
​Kerem çantasını sıkıca kavradı, içindeki o ağır matematik defterine baktı. Artık o sayfa ona yabancı gelmiyordu. İçinden mırıldandı:
​Demek ki korktuğum şey yokluk değilmiş… Başlangıcın ta kendisiymiş.
​Faruk Bey’in eli hafifçe Kerem’in omzuna dokunduğunda, çocuk hâlâ taşın üzerine çizilmiş o kusursuz sıfıra bakıyordu.
​— “Hadi bakalım delikanlı,” dedi öğretmeni, hafif bir tebessümle amfitiyatronun aşağısındaki grubu işaret ederek. “Arkadaşların zeytin ağacının altında toplandı. Birazdan köyün kurucularından biri bize ‘abaküsün ve ilk sayıların tarihini’ anlatacak. Dalıp gittin yine, yoksa zihninde yine o çözemediğin ikinci dereceden denklemler mi uçuşuyor?”
​Kerem, Faruk Bey’in yüzüne baktı. Öğretmenin gözlük camlarının arkasındaki o yorgun ama meraklı bakış, ona ilk kez bir matematikçininkinden çok bir kâşifin bakışını hatırlattı. Çantasını omzuna atıp taşa son bir kez daha göz attı; sıfır sanki ona göz kırpar gibi hafifçe parlayıp zeytin yapraklarının arasına karıştı.
​— “Yok öğretmenim,” dedi Kerem, sesindeki o eski bıkkınlık yerini yepyeni bir meraka bırakırken. “Sadece… sıfırın o kadar da yalnız olmadığını düşünüyordum.”
​Faruk Bey kaşlarını hafifçe kaldırdı, merakla gülümsedi ama üstünde durmadı. Birlikte mermer merdivenlerden aşağıya, arkadaşların yanına doğru yürümeye başladılar.
​Ancak Kerem’in zihni artık o taş avluda değildi. Amfitiyatrodan uzaklaştıkça, kulaklarında hâlâ o metalik ve hışırtılı ses çınlıyordu: “Ben olmasam, bastığın o basamaklar bile boşluğa düşer evlat…”
​Grup, köyün merkezindeki eski taş evin önüne geldiğinde, bahçedeki ahşap masalara yerleştiler. Masanın üzerine yığılmış kalın ciltli defterler, pergel setleri ve eski hesap makineleri duruyordu. Arkadaşı Deniz, elindeki simidi büyük bir iştahla ısıtırken Kerem’ine yanaştı:
​— “Oğlum, sen demin yukarıda kendi kendine mırıldanıyordun yine. Sıfırdan falan bahsediyordun. Yoksa kafayı mı sıyırdın bu dağ başında?”
​Kerem gülümserken, gözleri masanın üzerindeki pergele takıldı. Pergelin iki ucu, açılıp kapandıkça sanki bir matematiğin nefes alıp verişini simgeliyordu.
​— “Bilmiyorum Deniz,” diye fısıldadı Kerem, derin bir nefes alarak. “Belki de ilk kez matematiğin bir dili olduğunu fark ediyorum. Sadece… bize yanlış öğretmişler.”
​Tam o sırada, masanın diğer ucundaki eski tahta kapı gıcırtıyla açıldı. İçeriye giren yaşlıca adam, elindeki devasa, deri kaplı defteri masaya bıraktı ve kafasını kaldırıp çocuklara baktı.
​— “Hoş geldiniz genç beyinler,” dedi adam, sesindeki tonlama sanki biraz önce zihninde konuşan Sonsuzluk’u andırıyordu. “Bugün size sadece sayıları değil, o sayıların birbirleriyle olan hesaplaşmalarını anlatacağım. Hazırsanız… kilitli kapıları açma vaktidir.”
​Kerem, kalbinin attığı yeri ilk kez bu kadar net hissediyordu. Çantasından defterini çıkardı, beyaz sayfayı açtı ve tebeşirle çizilmiş o sıfırı oraya, kendi elleriyle yeniden çizdi. Serinin ilk adımı atılmıştı; ama bilmediği şey, bu köyde daha kaç tane isyankâr karakterin onun zihnine sızmayı beklediğiydi.
​Ahşap masanın etrafındaki çocuklar, köyün kurucusu olduğunu söyleyen yaşlı adamın masaya bıraktığı deri kaplı deftere kilitlenmişti. Adamın adı Hakkı Amca’ydı; ama köyde herkes ona bilmece gibi konuşmalarından ötürü “Hocaların Hocası” derdi. Hakkı Amca, sararmış yaprakları yavaşça çevirirken kafasını kaldırıp Kerem’e baktı. Sanki çocuğun zihninde biraz önce dönen o devasa sekizliyi, o sıfırın kibirli fısıltısını duymuş gibi hafifçe gülümsedi.
​— “Bakın çocuklar,” dedi Hakkı Amca, sesindeki tını rüzgârın zeytin dallarındaki hışırtısına karışarak. “Matematik denen o korkunç canavar, aslında insan zihninin evrene attığı ilk çığlıktır. Siz sanıyorsunuz ki sayılar sadece pazarda domates tartmak, okulda not almak için var. Oysa her sayı bir karakterdir. Tıpkı aranızdaki kavgacılar, hayalciler, yalnızlar gibi…”
​Deniz, elindeki simidin son lokmasını ağzına atarken dayanamadı:
​— “Hocam, benim bildiğim sayılar sadece baş ağrısı. Özellikle şu sıfır yok mu? Sınavda kağıda bakıp bana sırıtıyor sanki.”
​Hakkı Amca kahkahayla gülerek başını salladı:
​— “İşte yanıldığın nokta tam da orası evlat! Sıfır sana sırıtmaz, sana ayna tutar. Çünkü sen varlığın kibrine kapıldığında, o sana ‘dur yavaş ol, her şeyin başladığı yerde hiçbir şeyin olmadığını unuttun’ der.”
​Kerem, Hakkı Amca’nın bu sözleriyle yerinde kıpırdandı. Zihninde hâlâ Sıfır’ın o metalik sesi yankılanıyordu: “Ben olmasam, bastığın o basamaklar bile boşluğa düşer evlat!”
​O sırada masa ortasındaki pergel, sanki rüzgârdan değil de kendi iradesiyle kıpırdadı, açıldı ve masanın üzerinde kusursuz bir çember çizdi. Çemberin merkezi tam ortadaki noktaydı: Sıfır. Çemberin dış çeperi ise sonsuzluğa uzanan o görünmez sınırdı.
​Güneş yavaş yavaş zeytin ağaçlarının tepesinden köyün taş evlerinin arasına doğru süzülürken, Kerem anladı ki bu gezi sıradan bir okul gezisi değildi. Bu, zihnin en karanlık, en ezberci odalarının kilidini açacak bir yolculuğun sadece ilk adımıydı. Defterini açtı, parmakları titreyerek o sıfırı bir kez daha çizdi. Ama bu sefer korkarak değil, merakla…
​Ve o an, köyün arka sokaklarından, sanki paslı bir demir kapı zorlanıyormuş gibi tiz ve isyankâr bir ses yankılandı:
​— Yeter artık! Her denklemde beni bulmak için o kadar ter döküyorsunuz, sonra da adımı bilmediğiniz için ‘X’ diyip geçiyorsunuz! Kimliğimi geri verin!
​Masadaki tüm çocuklar ve Faruk Bey şaşkınlıkla sesin geldiği yöne döndüler. Matematik Köyü’nün ikinci büyük sırrı, kütüphanenin eski pencerelerinden dışarı taşmak üzereydi.
09.11.2026
Mesime Güzelçiçek