
FMatematik Köyü: Bölüm 3
Kütüphanenin paslı kapısı ardımızda gıcırdayarak kapanırken, havada hâlâ X’in o isyankâr fısıltısı ve Sabit Sayı 5’in bastonunun tok sesi asılı kalmıştı. Şirince’nin sabah serinliği yavaşça öğle sıcağına bırakırken, köyün sokaklarındaki taşların üzerine vuran güneş ışığı bile sanki birer geometrik desen gibi keskinleşmişti. Kerem, elindeki deftere sıkıca sarılmış, sayfaya az önce çizdiği x işaretine bakarak yürüyordu. Zihnindeki o karanlık, bulantılı matematik formülleri yavaş yavaş kabuk değiştiriyor; her biri ete kemiğe bürünen, dertleri, kaprisleri ve gururları olan birer karaktere dönüşüyordu.
Faruk Bey, öğrencileri peşine takmış, köyün arkasındaki sarp, yabani ve insan elinin pek değmediği kayalıklara doğru uzanan patikaya yönlendirmişti. Patika daraldıkça, etrafı saran zeytin ağaçları yerini keskin rüzgârlara ve birbirine yaslanmadan dik duran sivri, gri kayalara bırakmaya başladı. Burası, köyün neşeli avlularına hiç benzemiyordu. Havadaki tinerimsi dağ kokusu, insanın içine adeta yalnızlığın ve kibrin kokusu gibi işliyordu.
— “Çocuklar,” dedi Faruk Bey, ellerini montunun ceplerine sokup sert rüzgârdan korunmaya çalışarak. “Buraya yerliler ‘Asal Tepeler’ der. Efsaneye göre, bu kayaların üzerinde hiçbir sayının ortak bir paydada buluşamadığı, her birinin rüzgâra karşı tek başına birer kale gibi dikildiği anlatılır. Bakalım siz, bu kayalıkların altındaki o inatçı matematiğin sesini duyabilecek misiniz?”
Deniz, sırt çantasını keskin bir kayaya vurup homurdandı, yüzünü ekşitti:
— “Yine ne var burada hocam? Zaten X’in kimlik krizinden beynim lapa oldu. Şimdi de kayalarla mı dertleşeceğiz? Biz buraya matematik köyü dedik, gezip tozacağız sandık, resmen filozofların sürgün kampına düştük!”
Faruk Bey bu söylenmelere sadece sessiz bir gülümsemeyle karşılık verdi ve başıyla ilerideki sarp zirveyi işaret etti.
Ve o an… Kayalıkların en yüksek, en erişilmez çıkıntısından, rüzgârı bıçak gibi kesen tiz, kibirli ama bir o kadar da hüzünlü bir ses yankılandı:
— Biz dertleşmeyiz evlat! Biz sadece ‘asal’ kalırız!
Kerem irkilerek başını yukarı kaldırdı. Kayaların en yüksek dişlerinde, üzerlerinde zırh gibi parlayan rakamlarla duran bir grup silüet görünüyordu. Onlar, matematiğin en yalnız ama en dokunulmaz çocuklarıydı: 2, 3, 5, 7, 11, 13…
Onların biraz daha aşağısında, sanki bir pazar yerinde tezgâhlara sıkışmış kalabalıklar gibi birbirine sarılmış, kollarını bacaklarını dolamış başka bir grup daha vardı: Bileşik Sayılar (4, 6, 8, 9, 10, 12…).
Asal sayılardan en önde duranı, üzerinde parlayan 7 rakamıyla gururla göğsünü kabarttı. Sesi kayalıklarda bir çan gibi çınlıyor, dağın akustiğinde yankılanıyordu:
— Baksanıza şunlara! dedi 7, aşağıda şaşkınlıkla bakan çocukları parmağıyla işaret ederek. “Geldikleri günden beri ellerinde hesap makineleri, sürekli bizi bölmeye, parçalamaya çalışıyorlar. Defterlerin kenarında sabahlara kadar bizi çarpanlara ayırmak için ter döküyorlar. ‘Acaba 7 bir şeye bölünür mü?’ diye didikleyip duruyorlar. Bölünmeyiz ulan biz! Biz sadece kendimize ve bire bölünürüz! Kimseye boyun eğmeyiz, kimseden medet ummayız!”
Onun hemen yanında duran, ufak tefek ama bakışları bir hançer kadar keskin olan 2 rakamı öne atıldı. Tek çift asal sayı olmanın o omuzlardaki yükünü ve kibrini harmanlayan bir sesle gülümsedi:
— Haklı tabii dostum, dedi 2, sesindeki alaycı tını rüzgârda dalgalanarak. “Bütün çift sayılar koşa koşa 2’ye bölünürken, ben o kalabalığın içindeki tek ‘asal’ ve dik başlı adamım. Beni herkes çift sanır ama ben asaletimle o sürüden ayrılırım. İnsanlar bizi sürekli yalnızlıkla suçluyorlar. ‘Vah vah, hiç böleniniz yok, ne kadar yalnızsınız’ diyorlar. Ne kadar gülünçler! Yalnızlık bir eksiklik değil, saf ve katı bir güçtür!”
Aşağıdaki bileşik sayılar grubundan, bu kibirli sözler üzerine öfkeli homurtular yükseldi. Üzerinde kocaman bir 12 yazan, etrafı diğer çarpanlarıyla sarılmış hantal bir silüet öne çıkıp ellerini beline koydu:
— Hadi oradan havalılar! diye bağırdı 12, sesi kayalıklarda yankılanırken. “Sürekli kibir abidesi gibi dağın başında ‘biz asaletliyiz, kimseye taviz vermeyiz’ diye geziniyorsunuz. Hayat paylaşmaktır, çarpanları çoğaltmaktır! Biz bakın; 2’ye de bölünürüz, 3’e de, 4’e de, 6’ya da… Herkesle uyum içindeyiz, hayatın tam kalbindeyiz, pazardayız, sokaktayız! Siz ise bu dağ başında kuru kuruya paslanıyorsunuz, kimsenin işine yaramıyorsunuz!”
Asal sayılar bu hakaret karşısında adeta küplere bindi. Zirvedeki 11 ve 13 yan yana gelip sert kahkahalarla karşılık verdiler:
— Uyum mu? dedi 11, alayla başını sallayarak. “Siz kimseye ‘hayır’ diyemediğiniz için herkes gelip sizi böler, parçalar, cümbür cemaat ortada kalırsınız. Sizin kimliğiniz mi var? Herkesin işine geldiği gibi şekil alıyorsunuz, herkesin elinde oyuncak olmuşsunuz!”
Kerem, bu iki grubun şiddetli ve bir o kadar da felsefi tartışmasını soluğunu keserek izliyordu. Zihninde, okulda popüler olmak için her girdiği grupta kendi kişiliğini kaybeden o sınıf arkadaşları ile, kimseyle pek konuşmayan ama kendi doğrularından asla taviz vermeyen o sessiz, köşedeki çocuk canlandı. Asal sayılar ve bileşik sayılar… Bu sadece soyut bir matematik konusu değil, insan olmanın, birey kalabilmenin ya da kalabalıklar arasında kaybolmamanın o acımasız aynasıydı.
Kerem, içindeki o dayanılmaz merakla bir adım öne çıktı ve titreyen ama net bir sesle seslendi:
— Peki ya yalnızlık? dedi Kerem, sesinin yankısı kayalardan geri dönerken. “Hiç mi korkmuyorsunuz kimsenin sizi anlamamasından, sadece bire ve kendinize bölünmekten? İnsanlarla bağ kurmamak acı vermiyor mu?”
Asal sayıların lideri 7, yavaşça Kerem’in durduğu kayanın ucuna doğru süzüldü. Yüzündeki o keskin, alaycı kibir bir anda silindi; yerine derin, dağlar kadar ağır ve hüzünlü bir bilgelik oturdu.
— Korkmak mı? dedi 7, yumuşak ama insanın ruhunu delip geçen bir tonla. “Evlat, evrenin en büyük şifreleri, en güvenli dijital kilitleri, bankaların ve sırlarımızın korunduğu o devasa sistemler bile bizim üzerimize kuruludur. İnsanlar bizi anlamakta zorlanır; çünkü biz kolay harcanamayız, ucuz değiliz. Biz teker teker güçlüyüz. Hayatta da böyledir bazen; herkesle aynı kefeye girmek, herkes tarafından bölünmektense, kendi özünle, kendi doğrularınla tek başına kalmak asaletlerin en büyüğüdür.”
Aşağıdaki 12 ve diğer bileşik sayılar ise bu sözler üzerine başlarını öne eğip hafifçe gülümserdiler; çünkü onlar da çok iyi biliyordu ki, evrenin en büyük, en görkemli yapı taşları olan o büyük sayılar aslında bu asal sayıların birer çarpımından, birer birleşiminden başka bir şey değildi. Biri olmadan diğeri var olamazdı; ama asal olmadan da o ihtişam kurulamazdı.
Kayalıkların tepesindeki sert rüzgâr bir anda şiddetini artırdı, bulutlar güneşi kapatırken ortalık anlığına gri bir tona büründü. Asal sayılar yavaşça kayaların arkasındaki gölgelere doğru geri çekilirken, 7 son kez Kerem’e doğru baktı ve göz kırptı:
— Unutma delikanlı, dedi kaybolmadan önceki o derin fısıltısıyla. “Sıfırla başladın, X’le bocaladın. Şimdi de kendi asaletini bulma zamanı. Sürüye katılma, kendi çarpanlarını kendin seç.”
Faruk Bey ellerini birbirine vurarak öğrencileri kendine getirirken, sesindeki neşeli tonla araya girdi:
— “Evet gençler, ne duruyoruz? Asal tepeler fena rüzgâr estirdi bize, kafamızdaki tüm tabuları salladı. Hadi, köyün merkezine dönelim; çünkü sırada kesirlerin o kırık dökük mutfağı var.”
Kerem defterini kapattı, ama bu kez içinde garip bir güç, taştan bir sağlamlık hissediyordu. Kalabalıkların arasında kaybolup gitmek yerine, kendi özünde güçlü kalabilen bir “asal sayı” olabilmenin ne demek olduğunu artık kalbinin derinliklerinde hissediyordu.
Mesime ÜNALMIŞ sitesinden daha fazla şey keşfedin
Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.